Mural in Belfast

Het was een bescheiden demonstratie, ergens in 1968, het jaar dat één van zijn idolen werd vermoord. Er waren niet meer vijfhonderd demonstranten en ze hadden de bedoeling om op vreedzame wijze duidelijk te maken dat in Derry de burgerrechten scheef verdeeld waren. Katholieken hadden immers vele malen minder kans op fatsoenlijk werk en huizen en hadden bovendien minder stemrecht.

Het groepje kon van tevoren weten dat ze hardhandig uit elkaar zouden worden gedreven, want het Engelse leger stond nu eenmaal niet bekend om haar subtiele optreden. Eén van de initiatiefnemers van de demonstratie was een 31-jarige leraar van een plaatselijke school. Hij werd niet één maar minstens drie keer met een hogedrukspuit tegen de grond gespoten.

Hij was een bijtertje, want de inmiddels drijfnatte deelnemers en hij bleven stug doormarcheren, onderwijl ‘we shall overcome’ zingend. Na een tijdje had het leger er genoeg van en arresteerde de demonstranten wegens obstructie van de troepen van Hare Majesteit. Na een kort verblijf op het politiebureau kregen ze ieder een boete van twintig pond en mochten ze naar huis.

En toch liep deze zaak niet met een sisser af. Een cameraman van de Ierse omroep had alles op beeld gezet en dezelfde avond bereikten zwart-wit-beelden van de demonstratie Derry, Belfast en de rest van het land. Achteraf zou je kunnen stellen dat het zaadje toen was geplant. Nog geen tien jaar later vond in dezelfde wijk een groter drama plaats: Bloody Sunday.

De verontwaardiging van de katholieken bereikten toen nog net geen hoogtepunt. Dat kwam niet veel later toen de Britse regering de betrokkenen van haar leger vrijpleitten, waarna de ‘locals’ de IRA massaal begonnen te steunen.

De leraar besloot zijn boete van twintig pond uit principe niet te betalen en gooide de zaak uiteindelijk voor de hoogste Britse rechter, het House of Lords, dat hem prompt gelijk gaf. Ondertussen had hij zich weer op zijn werk naast zijn baan gestort. Met anderen runde hij een succesvolle credit-union, een vereniging die microkredieten verleende, en de eerste sociale woningbouwvereniging van Derry.

Dertig jaar na de demonstratie was deze man de eerste en nog steeds enige op de aardbol die de drie grootste vredesprijzen heeft verdiend. Verdiend, want dergelijke prijzen win je niet. Naast de Nobelprijs voor de Vrede ontving hij de Gandhi Peace Prize en de Martin Luther King Award. John Hume werkte jarenlang achter de schermen voor vrede in Noord-Ierland. Hij vond een bondgenoot in David Trimble en was onder meer minister en EU-bobo maar in elke situatie altijd zichzelf: "Ireland's most tireless champion for civil rights and its most eloquent spokesman for peace."

Belfast, Stormont, het parlementsgebouw

Belfast hoort op Tokio na tot de veiligste hoofdstad in de wereld. Dat wisten we nog niet toen we allesbehalve op ons gemak door avondlijk Belfast slenterden.

 Het was bijna tien uur ’s avonds en het centrum van Belfast was zo goed als uitgestorven. Op de stoep voor de ingang staarde een grimmige roker ons na. Het centrum van Belfast is weinig authentiek. Deloitte en KPMG hebben saai uitziende kantoren in het centrum en de winkels behoren allemaal toe aan de clichéketens.

We maakten wat obligate foto’s van de haven, de grote vis en de scheve toren. We liepen de hoek om en stonden plotsklaps oog in oog met de politie. Drie politieauto’s stonden midden op de weg geparkeerd en een cameraploeg was bezig opnames te maken. Beleefd klopte een agent op het raampje van de dichtstbijzijnde auto. De camera zoomde in en wij stonden op zo’n tien meter aan de grond genageld. De agent keek zorgelijk en greep naar zijn binnenzak.

Zagen we het goed en had hij in zijn andere hand een pistool?

Belfast, Fall Road

Uit deze muurschildering blijkt dat de vrede dichterbij is. De IRA-leden zijn zonder bivakmutsen geschilderd en hun wapens wijzen naar de grond.
Let overigens op de kerstversiering in het midden.

Vlak voor de reis zag ik ‘The Magdalena Sisters’ van Peter Mullan en ‘Veronica Guerrin’. Eerder zag ik onder meer 'Bloody Sunday' en ' In the Name of the Father'. Stuk voor stuk goede films, maar niet bepaald leuk of humorvol. Dat je uit leed goede boeken, maar ook films, kan peuren bewezen Roddy Doyle en Alan Parker in 1991.

 De allerleukste Ierse film is volgens mij 'The Commitments' van Alan Parker. Het is een ‘feel good movie’ die zich afspeelt in het trieste Dublin van de jaren tachtig en gaat over een schoolverlater die een band wil oprichten en daar, wonder boven wonder, in slaagt, of toch niet? Het motto van de film zegt het nog beter:  They Had Absolutely Nothing. But They Were Willing To Risk It All.

 Jimme Rabbitte, de would-be manager heeft een paar prachtige oneliners in de film, zoals deze:

"Your music should be abou' where you're from an' the sort o' people yeh come from .... The Irish are the niggers of Europe, lads .... An' Dubliners are the niggers of Ireland .... An' the northside Dubliners are the niggers o' Dublin. Say it loud, I'm black an' I'm proud"

 Uiteindelijk ontstaat een soulband. Het achtergrondkoortje, the Commitmentets, heeft echter moeite met de tekst van Mustang Sally. Zo zingen ze steevast "Riot, Sally, riot” in plaats van "Ride, Sally, ride".

 Het enthousiasme spat van de film af en ondanks het melancholieke einde geniet je van elke minuut. Overigens bestaat de band uit de film nog steeds, zij het met één, hoogstens twee acteurs uit de oorspronkelijk film van 1991.

Meer info vind je op: http://findarticles.com/p/articles/mi_qa3768/is_200101/ai_n8941357/pg_1