'Ja, hoi. Je spreekt met Karin van ###Tours. Is dit Corina? Ja? Waar zitten jullie? Oh, in de Vlindervallei al. Zeg, we moeten even onze verhalen afstemmen. Ik heb zojuist een boos stel aan de lijn gehad die zei dat jullie ze vergeten waren op te pikken. Ik heb gezegd dat de bus panne had en dat ik ze terug zal bellen. Wat zeg je? Heeft hij echt pech gehad? Wat grappig. Ja, ik zou net als zij ook na een uur wachten terug naar het hotel gaan. Kan de bus ze nog oppikken? Ja?

da's mooi. Bel ik ze nu op.'

Twee uur later bereikten we de Vlindervallei. We moesten extra vroeg ons bed uit en waren ondanks de koude douche nog nauwelijks wakker.

De chauffeur was speciaal voor ons met een lege bus terug gereden naar de bushalte en zette ons af op de parkeerplaats van de Vlindervallei.

Met een scherpe grijns liepen we langs de verbaasde medereizigers en de reisleidster en liepen naar de ingang. De reisleidster, een kittig half Nederlands meisje dat beter Nederlands sprak als wij, haalde ons in en legde de situatie uit.

Ze kon lullen als Brugman maar wij hadden tijd genoeg had om met een voorstel te komen. Morgen zouden we weer een excursie maken met deze gerenommeerde busmaatschappij. Dat waren we nog steeds van plan, alleen tegen vijftig procent korting.

Gregory Peck In Ixia tijdens de opnamen van Guns from
Navarone (1961). De restauranteigenaar was destijds vier en is nog steeds apetrots op deze foto.

Oei, dat zou ze met haar baas moeten overleggen. Geeft niks, meid. Laat het ons horen. De volgende dag gingen ze akkoord met het voorstel.

We begonnen kortom lichtelijk geïrriteerd aan de Island Trip. 'Een busreis die u langs de leukste plekjes aan beide kusten en het binnenland zal brengen', aldus de wervende tekst uit de folder. De bus zelf maakte al veel goed: een dubbeldekker met getint glas en airconditioning. De bovenste verdieping was al volgelopen, zodat we onder in plaatsnamen. De stoelen waren nog leeg en werden op het laatste moment gevuld door een kleurrijk gezelschap.

José en Bert runnen een begeleid wonen-project voor elf mensen met een (lichte) geestelijke handicap.

Toen ze instapten staarden elf paar ogen ons aan met een oprecht nieuwsgierige glimlach op hun lippen. Na een uurtje kenden we de voornamen al van de meeste van hen en gebiedt de eerlijkheid ons te zeggen dat we ook nauwelijks uit de toon vielen tussen deze Limburgse afvaardiging van de Josti-band.

De bustrip bestond verder uit clichématige bezoekjes, met op het einde een bezoek aan een keramiekwinkel waar de pottenbakker achter zijn bord moussaka werd gerukt om vervolgens een inspiratieloze demonstratie te geven. De wijnproeverij op de Emery-bottelarij was leuker, niet in de laatste plaats omdat ons gezelschap van de onderste verdieping aardig wat insloeg.

Zo rond een uur of drie doezelden ze weg en na een bezoekje aan een leuk, rustig strandje aan de oostkust ontdekten we dat de combinatie jongen-meisje op de stoelen geen toeval was.

We waren getuigen van natte smakzoenen en andere openlijke liefdesuitingen, want blijkbaar waren het allemaal stelletjes.

    Het was een lange dag. Iets na zevenen bereikten we Rhodos-stad en moesten onze vrienden als eerste de bus verlaten. Partir was voor hen echt een heleboel 'mourir', zodat we zelfs bleven zwaaien toen de bus al buiten gezichtsafstand was. Zij waren het die deze dag voor ons echt nog leuk hadden gemaakt.

Tot slot nog enige verzamelde feitjes, opgetekend uit de mond van Corina, onze gids met het typische Griekse profiel.

Aardig wat bomen zijn tot halverwege hun stam wit geschilderd. Het is overigens geen verf, maar ongebluste kalk. Het schijnt de insecten ,met name processierupsen, tegen te houden, die in de sneeuwwitte omgeving hun oriëntatie kwijtraken en zodoende de vruchten van de boom nooit bereiken.

Grieken kennen geen verjaardagen, maar naamdagen. Heet je bijvoorbeeld Nico, dan kun je je verjaardag vieren op 6 december, Sint Nicolaas. Vandaag, 15 september was het overigens Sint Wesley.
Veel, heel veel mannelijke Grieken lopen rond met een kralenketting in hun handen. Het blijkt geen rozenkrans te zijn, maar een middel om van het roken (?!) af te komen.

Een feitje van Inez van het beste restaurant: ze draaide haar slechtste seizoen in 23 jaar. Vele uitbaters zullen volgens haar deze winter niet genoeg spaarpunten hebben om in aanmerking te komen voor een uitkering. En dat is sowieso geen vetpunt: je krijgt maximaal vijf maanden lang driehonderd euro per maand.

Ergens in het reisgidsje werd gesproken over het orakel. Ik had er wel eens eerder van gehoord. Het was één of ander instrument waarmee je in de toekomst kon kijken. Het Orakel van Delphi is het bekendste orakel uit de Oudheid. Andere orakels zijn gesignaleerd in Italië (Sibillijnen) en nog niet zo lang geleden in Tiel. Meer wist ik niet. Totdat ik begon te surfen op internet.

 Tot mijn verrassing is de geschiedenis van het Orakel van Delphi nog niet zo lang geleden van alle mysteries ontdaan. Met dank aan de gecombineerde krachten van vier wetenschappers met uiteenlopende disciplines.

 Wat was het Orakel van Delphi? Hoe zag het eruit? En hoe ging het orakelen precies in zijn werk? Heeft het Orakel echt bestaan? Het antwoord op die laatste vraag is voluit ja. De resten van de tempel zijn nog steeds te bezichtigen. En het Orakel? De natuur heeft het doen uitsterven.

Schoonmaken van kerkelijk gereedschap in Kalythia

Het Orakel van Delphi was hèt communicatiepunt tussen de Grieken en hun goden. Kort gezegd is een orakel een wijze raad van de goden en Delphi de plaats waar die raad werd gehaald. Concreter: het Orakel van Delphi was een magische spleet op de berg Parnassus. Aan de hand van zomaar een dag uit het leven van de hogepriesteres zal ik de werking van het Orakel uiteenzetten en en passant demystificeren.
 

"Op een bloedhete zomerdag ergens in de vijfde eeuw voor Christus naderde een ambitieuze would-be politicus uit het noorden de tempel van het Orakel. De tempel was eeuwen geleden rondom de magische spleet gebouwd. De hogepriesteres, ook wel Pythia genoemd, had verbaasd gekeken toen de volledig kale man zonder blikken of blozen twintig daglonen op tafel legde. Het zou vandaag een rustig dagje worden, zodat haar twee collega-Pythia's een snipperdag hadden genomen.

  Na de gebruikelijke rituelen en offerandes stelde de man, de smekeling, een bekende vraag:  word ik de machtigste man in mijn land? Pythia wist nu al dat ze het antwoord op haar vraag ruim te interpreteren moest zijn: Als je zulke machtige gasten kwaad maakt door een antwoord te geven dat hen niet zint, zou ze wel eens gedood kunnen worden.

         Ze ging zelf al jaren niet meer boven de spleet hangen. Ze kreeg er alleen maar een barstende koppijn weg en hoewel het Orakel het had aangekondigd was de aspirine nog niet uitgevonden. Vandaag was het de beurt aan een leerling-priester om af te dalen naar de omphalos. Omphalos is Grieks voor navel.

Na tien minuten kwam de priester, een jongen nog, terug. Hij had een glimlach van oor tot oor. 'Jemig de pemig, moses kriebel.'
 De kale smekeling keek verbaasd naar Pythia, die antwoordde dat Moses een profeet uit de toekomst was.

    Of dat een goed teken is, wilde hij weten. Ze keek hem raadselachtig aan en verzocht hem in de wachtkamer plaats te nemen. Nadat hij een nummertje had getrokken in de uitkomstrij, kreeg hij een uur later de profetische uitspraak van Pythia. 'Uit het niets zult u groot worden, heel groot.

Pythia door Chimeria (c)

 Er zal een scheuring ontstaan die u uiteindelijk groter zal maken. Uw partij zal de op één na grootste van uw land worden.'

    'Nou mevrouwtje, zei de smekeling. 'Als u het zo formuleert, krijg ik er helemaal zin an.'

    Pythia knikte en zei: 'at your service.'

Tot slot nog iets over de vier wetenschappers. Zij hebben nog niet zo lang geleden aangetoond dat de spleet echt bestaan heeft en het Orakel alles behalve een mythe is geweest. De geoloog, de archeoloog, de scheikundige en de toxicoloog ontdekten in de rotsen op de berg resten van ethyleen. Ethyleen werkt uitermate geestverruimend, doet je hallucineren en geeft je een euforisch gevoel. De magische spleet heeft dus echt bestaan. Maar kunnen we hetzelfde zeggen van de juistheid van de voorspellingen?

Vandaag ging het naar Lindos en weer met de touringcar. Er zat iets van luiheid in om geen auto te huren. Het is immers ideaal om in een koele bus van A naar B gereden te worden en daarbij voorzien te worden van interessant commentaar. Nadelen zijn dat je soms heel kort op een leuke plek mag blijven. Vandaag was er nog een ander nadeel. Het vertrek was al om half acht 's ochtends.

Een uur eerder stonden we op en zorgden er als de wiedeweerga voor dat alle ramen en deuren open gingen.

De lucht in de vroege ochtend was namelijk te snijden. Het gevolg van bovenmatig gebruik van tzatsiki, olijfolie en het huismerk chips van de plaatselijke buurtsuper genaamd ruftels. Na de zoveelste koude douche stonden we keurig op tijd bij de bushalte, waar de bus al op ons stond te wachten.
Er was een goede reden om zo vroeg mogelijk in Lindos aan te komen. Na tienen kun je over de koppen lopen en zie je echt niks meer van het charmante stadje. Foto's zeggen meer dan duizend woorden, dus daar verwijzen we dan ook naar.
De beschermde witte Turkse huisjes aan de voet van de acropolis zien er mooi uit en ook de resten van de acropolis zijn de moeite waard. Sterker, naast de acropolis vindt je er een toren uit de Byzantijnse tijd en een johannieterburcht. Het complex bestaat uit vier plateaus die een aardige klim vergen.

Niettemin maakt het uitzicht per plateau veel goed.
Wat opvalt is dat je letterlijk langs, door en zelfs op de ruïnes mag lopen. Er is weinig afgezet, zodat de ruïnes aardig wat te lijden hebben. Staat een pilaar op vallen, dan steekt de Griekse overheid pas geld in de restauratie ervan. En dan gebeurt alleen nog het hoognodige. In het complex zijn geen kostbaarheden meer aangetroffen. Volgens Corina hebben eerste de Romeinen en later de Turken de waardevolle spullen meegenomen. In het staatsmuseum in Istanbul staan volgens haar nog beelden die uit deze acropolis afkomstig zijn.
Via deze weg pleiten wij ervoor om ook de rotsen als monument te verklaren. Praktisch langs de gehele trap zijn de rotsen bedekt met de meest afschuwelijke kerstmiskleden die mistroostig kijkende vrouwen aan de vrouw proberen te brengen.

  Het werd druk in Lindos. Heel druk. Boven bij de parkeerplaats was het af- en aanrijden van touringcars, zodat we blij waren om uiteindelijk onderweg te zijn naar onze laatste stop, het dal van de zeven bronnen oftewel Eptà Pigés.

     Het was lekker koel op het grotendeels door platanen bedekt pad. Aan het einde van het pad bevond zich één van de merkwaardigste attracties van het eiland. Bezoekers mogen waden in een 186 meter lange tunnel van een halve meter breed en 1.75 meter hoog. Er staat zo'n twintig centimeter water en de tunnel loopt dwars door een berg en komt uit in een vijver die één van de drinkwaterbronnen is van het eiland.

U leest het goed. Dagelijks waden hier zo'n slordige vier- tot zesduizend toeristen in die rechtstreeks uit een touringcar komen en na de klim blij zijn dat hun vochtige voeten bijna tweehonderd meter lang mogen afkoelen.

Wij, twee Nederlanders zonder zweetvoeten, hoopten dat de vijver voorzien is van minimaal een helofytenfilter.

Kieper anders asjeblief chemicaliën in het vijvertje, want al zes dagen lang dronken wij het kraanwater.   

De tunnel is overigens het resultaat van Italiaanse engineering uit de jaren dertig. De Italiaanse machthebbers op Rhodos hadden zich enorm uitgesloofd in de hoop dat de bedenker van het woord 'fascisme', Benito Mussolini, hen met een bezoek zou vereren. Zo werd het paleis van de Johannieters 'opgeknapt'. Het zou bij hoop blijven, want in zijn korte regeerperiode, kwam dit megalomaantje nooit naar Rhodos.    

Het zal u niet ontgaan zijn dat onze indruk van Rhodos neigt naar een onvoldoende. Om dit met een politiek gekleurde uitspraak te nuanceren: dat is waar, maar hoeft ook niet waar te zijn. Het eiland is retecommercieel, te druk en kent eerder meer dan minder plekjes die je beter kunt vermijden als je niet tegen drukte kunt. Na veertig jaar massatoerisme en jaarlijks één miljoen toeristen is het mooie er van af. Of niet?

Wil je een relaxte vakantie en ook nog wat cultuur opdoen, dan adviseren we je om aan de oostkust iets te boeken. Huur bijvoorbeeld een fatsoenlijke mountainbike en verken de avontuurlijke binnenlanden van de zuidkant. Ga zeker ook naar buureiland Symi en uiteraard mag een tripje naar Rhodos-Stad niet ontbreken. Ach, we hebben ons alleszins weten te vermaken, hoewel ons relativeringsvermogen weer wat groter is geworden.