10. Terug op het vaste land

Twee zaken in het leven zijn onvermijdelijk; doodgaan en belasting betalen. Dat laatste is ook een teken van beschaving. Zo’n 2500 jaar geleden kon je de Grieken dan ook beschaafd noemen. Het bewijs staat in Paestum, waar de restanten van een belastingkantoor staan. Dit weetje maakt meer indruk dan – alweer – restanten van tempels. Het indrukwekkendst zijn de grafschilderingen; de binnenkant van de graven waren beschilderd, ter meerdere eer en glorie van de overledenen.

De Tomba del Tuffatore (het graf van de duiker) is het mooist. Het tafereel van de duiker die letterlijk het hiernamaals inspringt vonden we zo mooi dat een magneten replica vandaag de dag onze koelkast siert.

Vorig jaar in Canada was de weg naar het paradijselijke Tofino mooi en uitputtend tegelijk. Hetzelfde geldt voor de bergweg van Gragnano naar Amalfi. Door de vele bochten en de breedte van de weg mogen de streekbussen maximaal tien meter zijn. Omdat Amalfi en omgeving een Unesco-monument is, stelden die jongens van de VN voor om geen touringcars toe te laten. Dat ging Italië wat te ver. Probleem: de bus is twaalf meter lang.

We doen over een afstand van twintig kilometer bijna twee uur en Catello, onze secure chauffeur, is ontroostbaar wanneer een bestelauto over de volle lengte van zijn bus een lichte kras maakt.
We besluiten de boottocht en picknick te skippen en eten een broodje voor de ingang van de dom, waar we getuige zijn van een videoreportage van een knap lelijk stel.

Na het zware bochtenwerk richting Tofino vorig jaar wachtte een miniparadijs in een geweldig hotel. Amalfi kan qua beleving niet tippen aan Tofino. Het is supertoeristisch, druk en kan zich hierdoor niet onderscheiden van de middelmaat.

Net als drie jaar geleden staat Pompeji weer op het programma. En net als toen leidt de onvolprezen Marit ons rond.  Pictures en meer vind je hier.

Voor de pastoor is het een uitgemaakte zaak. Toeristen zijn voor zijn kerk al met al meer een vloek dan een zegen. Neem nu dit gezelschap: het is rumoerig, ruikt naar zonnebrandcrème en kent een veel te hoog gehalte afrits- en sportbroeken. Twee hebben zelfs nog hun petje op. Is er dan niks meer heilig in de kerk?

Toen de paus 26 jaar geleden de katholieke teugels strakker wilde houden, was dat hier in Anagni geen enkel probleem. Vandaag de dag nog steeds niet. De kerk zit niet alleen tijdens de hoogmis vol, jong en oud en alle rangen en standen zijn ook op andere dagen present en tonen respect. En de nieuwe paus is ook uit het juiste hout gesneden!

We vermijden de blik van de pastoor. Het is zo’n echte zwartrok met een haviksneus die ons aankijkt alsof we net op tijd Sodom en Gomorra waren ontvlucht. Ik ga terug in de tijd en realiseer me dat het minstens vijftien jaar is geleden dat ik een reguliere kerkganger was. De afvalligheid sloop er langzaam in en kende een dieptepunt tijdens mijn plotsdoofheid aan mijn rechteroor. Misschien was daarom mijn verontwaardiging nog groter toen ik vorig jaar las dat de huidige pastoor van ‘mijn’ kerk niet toestond dat nabestaanden een liedje wilde draaien tijdens de uitvaart. Wat is er mis met Barry Ryan’s bombastische Eloise dat prachtig moet galmen door het grote schip? De congregatie verbood het en dat is de wet. Nee, geen richtlijn, een gebod!

Het mediterrane katholicisme is een stuk praktischer volgens Marco Politi. Hij schreef er een boek over ‘De terugkeer van God.’ God blijkt inderdaad teruggekeerd te zijn, maar niet zoals het Vaticaan het had gehoopt. Politi kwam onder meer een priester tegen die een vrouw na een abortus troostte en haar zei dat het kind vast in de hemel zou zijn en dat ze het maar Engel moest noemen. Op Sicilië stootte hij op een gemeenschap van homoseksuelen die haar adres had in een parochie. En het uurtje dat de pastoor krijgt op de lagere school gaat zelden nog over de bijbel maar lijkt meer op maatschappijleer.
Religie is volgens Politi geprivatiseerd en speelt zich meer en meer af in de persoonlijke belevingssfeer van de mensen. Soms zoek je elkaar dan op, als bijvoorbeeld een bekendheid enigszins onverwacht is overleden. Het is met andere woorden een doe-het-zelf-religie geworden.

 En daarom bidt 70% van de Italianen wekelijks tot een god en geloven ze in een hemel en een eeuwig leven. Daar gaat het uiteindelijk om: geloven in iets dat je steun en kracht geeft als je het nodig hebt. Het hoe en wat is uiteindelijk aan jezelf. Toch?

Het was een prachtige vakantie. Veel opgestoken ook over smokkel, de maffia en de Oudheid Italië is een mooi raar land met prachtige, warme mensen, politici, maffioso en aanverwanten uitgezonderd.